Jak dobrać font na stronę internetową w zgodzie z zasadami UX?

Dobór kroju pisma to jedna z pierwszych decyzji projektowych wpływających zarówno na komfort czytania, jak i wiarygodność marki. Precyzyjne zbalansowanie czytelności, hierarchii wizualnej oraz wytycznych przekłada się bezpośrednio na kluczowe wskaźniki serwisu – od niższego współczynnika odrzuceń po wyższy poziom konwersji. Przyjrzyjmy się więc kryteriom, które warto uwzględnić przy wyborze fontu, oraz praktykom umożliwiającym utrzymanie pełnej dostępności i sprawnego działania strony na każdym urządzeniu.

Priorytetem projektanta UX jest zapewnienie szybkiej percepcji i pełnej czytelności treści. Badania Interaction Design Foundation pokazują, że czytelna typografia minimalizuje obciążenie poznawcze i kieruje wzrok wzdłuż zamierzonej ścieżki skanowania, podnosząc współczynnik konwersji nawet o kilkanaście procent w porównaniu z identycznym layoutem, w którym użyto nieodpowiedniego kroju lub rozmiaru pisma.

Dobierając font, zaczynamy od typologii krojów (serif, sans serif, slab, script, display, monospaced) i ich przewidywanej roli w interfejsie. Nielsen Norman Group zaleca jasny podział ról: neutralny font bazowy przeznaczony do długiego czytania oraz ewentualny dekoracyjny akcentowany nagłówkami. Oba muszą różnić się wystarczająco wysokością x i kontrastem, aby nie konkurowały o uwagę.

Wyjściowa wielkość tekstu powinna mieścić się w przedziale 16 – 18 px dla treści głównej i 24 – 36 px dla nagłówków, przy zachowaniu możliwości skalowania do 200 % bez utraty funkcjonalności, czego wymaga WCAG 2.2 (kryterium 1.4.4). Stosowanie jednostek względnych (rem, em) zamiast px umożliwia użytkownikom płynną zmianę wielkości czcionki w przeglądarce, co znacząco poprawia doświadczenie osób słabowidzących.

Hierarchię najlepiej buduje się przez kombinację: różnicę w rozmiarze (minimum 1,25 raza), wagę (regular → bold) oraz kontrast koloru tekstu i tła.

Dla tekstu zwykłego kontrast musi wynosić co najmniej 4.5 : 1, natomiast dla tekstu powiększonego (≥ 24 px lub ≥ 19 px bold) można zejść do 3 : 1. Praktyka pokazuje, że zamiast stosować wiele krojów, wystarczy jedna rodzina posiadająca co najmniej cztery odmiany wagowe; dzięki temu unikamy nadmiernego obciążenia poznawczego i kosztów transferu kilku plików fontów.

Jak w takim razie łączyć czcionki w zgodzie z zasadami UX? Najbezpieczniejszą metodą jest łączenie fontu o silnej osobowości (np. dekoracyjny display w hero‑nagłówku) z neutralnym sans‑serifem w treści głównej. Ważne, by role były stałe w całym systemie i zdefiniowane w dokumentacji projektowej. <ieszanie fontów bez wyraźnego przypisania do komponentów obniża wiarygodność marki. Oba fonty muszą wrównież spierać pełny zestaw znaków i utrzymywać czytelne rozróżnienie pomiędzy cyfrą 1, wielkim I i małym l.

Poza rozmiarem i kontrastem WCAG 2.2 (SC 1.4.12) wymaga, aby użytkownik po ręcznym zwiększeniu odstępów (line‑height ≥ 1.5 × font‑size, letter‑spacing ≥ 0.12 em) nie tracił dostępu do treści.

Z kolei Amerykańska Section 508 precyzuje z kolei minimalną fizyczną wielkość znaków dla wyświetlaczy (4,8 mm, ok. 12 px przy standardowym DPI) oraz zakaz stosowania kursywy w komunikatach dostępnościowych. Pamiętajmy, że zgodność prawna to fundament, ale prawdziwie inkluzywne doświadczenie wymaga testów z użytkownikami posługującymi się czytnikami ekranu, lupą systemową czy trybem high‑contrast.

Aby odpowiednio dobrać font na stronę internetową, warto posłużyć się dostępnymi narzędziami. Skorzystać można np. z:

• Google Fonts Knowledge – kompendium o wyborze, parowaniu i ładowaniu krojów.
• Font Pairing Playground (NN/g) – interaktywne środowisko do oceny kontrastu i klas krojów.
• WebAIM Contrast Checker – szybka weryfikacja współczynników kontrastu tekstu.
• Typewolf – codziennie aktualizowana galeria implementacji fontów w realnych projektach.
• CLI subsetter pyftsubset – narzędzie do sub‑settingu w formacie WOFF2.

Dobór fontu to proces łączący twarde wymagania dostępności, cele biznesowe i subtelności wizerunkowe. Przemyślana decyzja typograficzna zwiększa wygodę użytkownika, poprawia metryki szybkości ładowania i wzmacnia rozpoznawalność marki – a wszystko to można osiągnąć, stosując klarowne kryteria i testy opisane powyżej.