.animate-view{opacity: 1 !important;}

Ślepota barw a projektowanie dla użyteczności (UI)

3min.

Komentarze:0

18 czerwca 2025

UX
Ślepota barw a projektowanie dla użyteczności (UI)d-tags
Projektowanie cyfrowe powinno być inkluzywne i dostępne dla jak najszerszego kręgu użytkowników. A jednym z aspektów zapewnienia dostępności jest uwzględnienie osób z zaburzeniami postrzegania kolorów. Niedostosowanie projektów do ich potrzeb może prowadzić do wykluczenia cyfrowego oraz naruszenia przepisów dotyczących dostępności.

3min.

Komentarze:0

18 czerwca 2025

Ślepota barw, znana również jako daltonizm, to jedno z najczęstszych zaburzeń widzenia, które wpływa na zdolność rozróżniania niektórych kolorów. Szacuje się, że dotyczy około 8% mężczyzn i 0,5% kobiet na świecie. W kontekście projektowania cyfrowego ignorowanie potrzeb osób z tym zaburzeniem może prowadzić do wykluczenia użytkowników i utraty potencjalnych klientów.

Typy ślepoty barw

Ślepota barw dzieli się na kilka typów, z których najczęstsze to:

  • Protanopia – brak zdolności do rozróżniania czerwonych odcieni.
  • Deuteranopia – brak zdolności do rozróżniania zielonych odcieni.
  • Tritanopia – brak zdolności do rozróżniania niebieskich i żółtych odcieni.
  • Achromatopsja – całkowity brak postrzegania kolorów, widzenie w odcieniach szarości.

Każdy z tych typów wpływa na sposób postrzegania treści cyfrowych, co może utrudniać korzystanie z aplikacji czy stron internetowych.

Wyzwania w projektowaniu dla osób z zaburzeniami widzenia barwnego

Niewystarczający kontrast kolorów

Niewłaściwy dobór kolorów tekstu i tła może sprawić, że treści staną się nieczytelne dla osób z zaburzeniami widzenia barwnego. Zgodnie z wytycznymi WCAG 2.2, minimalny kontrast między tekstem a tłem powinien wynosić 4.5:1 dla tekstu normalnego i 3:1 dla tekstu dużego.

Poleganie wyłącznie na kolorze

Używanie koloru jako jedynego środka przekazu informacji, np. w formularzach czy wykresach, może prowadzić do nieporozumień. Osoby z zaburzeniami widzenia barwnego mogą nie dostrzegać istotnych elementów, takich jak błędy w formularzach czy różnice w danych na wykresach.

Problemy z nawigacją i interakcją

Elementy interaktywne, takie jak przyciski czy linki, które zmieniają kolor w odpowiedzi na interakcję, mogą być trudne do zauważenia. Brak dodatkowych wskazówek, takich jak zmiana kształtu czy dodanie tekstu, utrudnia nawigację i korzystanie z aplikacji.

Zasady projektowania uwzględniającego ślepotę barw

Unikaj polegania wyłącznie na kolorze

Zamiast używać tylko koloru do przekazywania informacji, warto stosować dodatkowe elementy, takie jak tekst, ikony czy wzory. Na przykład, obok czerwonego komunikatu o błędzie można dodać ikonę ostrzeżenia i tekst wyjaśniający problem.

Zapewnij odpowiedni kontrast

Dobierając kolory, należy upewnić się, że tekst jest czytelny na tle. Używanie narzędzi do sprawdzania kontrastu, takich jak WebAIM Contrast Checker, pomoże w doborze odpowiednich kombinacji kolorów.

Używaj tekstur i wzorów

W miejscach, gdzie kolor jest używany do rozróżnienia elementów, warto dodać tekstury lub wzory. Na przykład, na wykresach słupkowych można zastosować różne wzory wypełnienia dla poszczególnych słupków, co ułatwi ich rozróżnienie.

Dodaj etykiety i opisy

Każdy interaktywny element powinien mieć jednoznaczną etykietę tekstową. Formularze powinny zawierać opisy pól, a przyciski powinny być opisane w sposób zrozumiały, np. “Wyślij formularz” zamiast “Wyślij”.

Korzyści z projektowania uwzględniającego ślepotę barw

Projektowanie z myślą o osobach z zaburzeniami widzenia barwnego sprawia, że aplikacje i strony internetowe stają się bardziej dostępne dla szerszego kręgu użytkowników, w tym osób starszych czy z innymi problemami ze wzrokiem. Dzięki zastosowaniu zasad dostępności, takich jak odpowiedni kontrast czy jednoznaczne etykiety, poprawia się ogólna użyteczność interfejsu. Użytkownicy łatwiej odnajdują potrzebne informacje i szybciej wykonują zadania.

Dodatkowo wiele krajów wprowadza przepisy wymagające zapewnienia dostępności cyfrowej. Na przykład, w czerwcu w życie wchodzi Europejski Akt o Dostępności, który nakłada obowiązek dostosowania stron internetowych i aplikacji mobilnych większości sektorów cyfrowych do WCAG 2.1.

To jednak nie wszystko. Firmy, które inwestują w dostępność, zyskują pozytywny wizerunek i lojalność klientów. Dostępność może także przyczynić się do zwiększenia konwersji i zysków, ponieważ użytkownicy z zaburzeniami widzenia barwnego stanowią znaczną część populacji.

Narzędzia wspierające projektowanie dla osób z zaburzeniami widzenia barwnego

  • Color Oracle – symulator różnych typów ślepoty barwnej
  • Sim Daltonism – aplikacja dla systemu macOS do symulacji zaburzeń widzenia barwnego
  • WebAIM Contrast Checker – narzędzie do sprawdzania kontrastu kolorów zgodnie z wytycznymi WCAG
  • ColorBrewer – generator palet kolorów uwzględniających dostępność
  • Cmaputil – moduł Python do tworzenia map kolorów zoptymalizowanych pod kątem zaburzeń widzenia barwnego

Jak projektować dla osób ze ślepotą barw?

Projektowanie z myślą o osobach z zaburzeniami widzenia barwnego to nie tylko kwestia etyki, ale i praktyki biznesowej. Stosowanie zasad dostępności, takich jak odpowiedni kontrast, unikanie polegania wyłącznie na kolorze czy dodawanie tekstur i wzorów, sprawia, że aplikacje i strony internetowe stają się bardziej użyteczne i dostępne dla szerszego kręgu użytkowników. Inwestowanie w dostępność to krok ku bardziej inkluzywnej i efektywnej cyfrowej rzeczywistości.

Chcesz wiedzieć, czy Twoja strona jest dostępna dla każdego? Zamów już teraz audyt dostępności strony i zyskaj pewność, że spełniasz wymagania.
Autor
Marta Grybel -
Autor
Marta Grybel

SEO Specialist

Absolwentka Studiów Azjatyckich oraz Zarządzania Mediami i Reklamą na Uniwersytecie Jagiellońskim. Do zespołu Delante dołączyła w 2023 roku, gdzie skupia się na optymalizacji stron z uwzględnieniem pozytywnego doświadczenia użytkownika. Ceni współpracę, indywidualne podejście do każdego zadania i dobrą komunikację. Prywatnie prowadzi kanał na YouTube, gdzie dzieli się swoją największą pasją – czytaniem książek. W wolnej chwili także uczy się włoskiego i chińskiego, gra w gry planszowe i komputerowe oraz odkrywa nowe escape roomy.

Autor
Marta Grybel -
Autor
Marta Grybel

SEO Specialist

Absolwentka Studiów Azjatyckich oraz Zarządzania Mediami i Reklamą na Uniwersytecie Jagiellońskim. Do zespołu Delante dołączyła w 2023 roku, gdzie skupia się na optymalizacji stron z uwzględnieniem pozytywnego doświadczenia użytkownika. Ceni współpracę, indywidualne podejście do każdego zadania i dobrą komunikację. Prywatnie prowadzi kanał na YouTube, gdzie dzieli się swoją największą pasją – czytaniem książek. W wolnej chwili także uczy się włoskiego i chińskiego, gra w gry planszowe i komputerowe oraz odkrywa nowe escape roomy.